در حالی که توجه ها به آینده روابط رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی دوخته شده، دو کشور مسلماننشین قزاقستان و آذربایجان بهعنوان گزینههایی جدی برای پیوستن به توافقنامههای ابراهیم مطرح شدهاند. وی معتقد است این دو کشور با «امضای توافقنامههای ابراهیم و تعمیق همکاری با ایالات متحده» در مقایسه با سایر کشورهای منطقه، برتری قابل توجهی کسب خواهند کرد. ایوب خاطرنشان کرد که برخلاف کشورهای اولیه امضاکننده توافقنامههای ابراهیم، قزاقستان و آذربایجان در حال حاضر روابط باز و فعالی با اسرائیل دارند و از همکاریهای گسترده در حوزههایی مانند فناوری، کشاورزی، پزشکی، و صنایع دفاعی بهرهمند شدهاند.
وی تاکید میکند که «منابع انرژی حیاتی» این دو کشور برای اسرائیل اهمیت ژئوپلیتیکی فزایندهای دارد و پیوستن رسمی آنها به توافقنامههای ابراهیم میتواند «درآمدهای انرژی آنها را افزایش دهد» و همزمان امکان دسترسی گستردهتر به «نوآوریهای تکنولوژیک اسرائیل و ایالات متحده» را برای آنها فراهم سازد.
وی چنین استدلال می کند، در شرایطی که ایران، روسیه و چین نفوذ گستردهای بر آسیای مرکزی دارند قزاقستان و آذربایجان با چنین اقدامی، میتوانند «مواضع خود را در برابر این سه قدرت تقویت کنند» و نقشه ژئوپلیتیک منطقه را دگرگون سازند.
قزاقستان با بهرهگیری از «کریدور میانی» – مسیری برای صادرات انرژی به غرب بدون عبور از روسیه یا ایران – میتواند از تحریمها و ریسکهای موجود در تعامل با مسکو و پکن فاصله بگیرد. بهنوشته کارا، «اگر قزاقستان توافقنامههای ابراهیم را امضا کند، این یک برد-برد خواهد بود: قزاقستان سود میبرد، اروپا یک منبع انرژی جایگزین برای نفت روسیه به دست میآورد، اسرائیل در یک کشور مسلمان دیگر به رسمیت شناخته میشود و ایالات متحده دسترسی به مواد معدنی حیاتی را از منبعی غیر از چین تضمین میکند.»
ابعاد این تحول صرفاً محدود به این دو کشور نیست. همکاری عمیقتر میان آذربایجان و قزاقستان میتواند بر سایر کشورهای ترکزبان نیز اثرگذار باشد. نویسنده یادآور میشود که این دو کشور در سال ۲۰۲۳ اقدام به تقویت ائتلاف کشورهای ترکزبان کردهاند؛ ائتلافی که میتواند «در زمینههای نظامی، علمی، اطلاعاتی، فرهنگی و اقتصادی» با اسرائیل همکاری کند.
در پایان، کارا تاکید میکند که چنین تحولی نهتنها برای اسرائیل و ایالات متحده، بلکه برای قزاقستان و آذربایجان «فرصتی است که نباید از دست برود» و نتیجه میگیرد: «اگر توافقی وجود داشته باشد که هیچ طرفی در آن ضرر نکند، همین است.»
نویسنده: ایوب کارا وزیر سابق ارتباطات رژیم صهیونیستی
